Matthijs den Dekker

Stel vragen, zoek God, reis mee. Verhelder je blik. | Een blog sinds 2013

Hoe rituelen je leven kunnen verbeteren

Een reactie plaatsen

Wij hebben thuis geen koffiezetapparaat. Ook geen melkopschuimer. Wij hebben een plastic koffiefilterhouder en een metalen kloppertje – zo’n plat metalen zeefje waar je een lamme pols van krijgt. Toch houden we erg van onze ochtendkoffie met opgeklopte melk.

Als ik koffie maak duurt dat dus even. Melk in een pannetje, kloppen terwijl het opwarmt en gaat koken, melk en schuim in de kopjes, waterkoker aan (die hebben we wel!), filter in de houder, koffie in de filter, langzaam opschenken boven de kopjes en wachten tot het allemaal doorgelopen is. Het duurt even, maar dan ziet het er ook erg goed uit (zie foto boven). Volgens de slowcoffeebeweging zou het allemaal lekkerder moeten zijn, maar ik proef het verschil niet.

Wat dit ritueel – want dat is het – wel voor verschil brengt is dat het een rustpunt in de dag creëert. Dat maakt het ook zo relaxed: het brengt rust en bezinning. Feitelijk is dat het doel van alle rituelen. Een goed ritueel is heilzaam voor geest, ziel en lichaam en daarom zijn ze belangrijk. In de kerk, in de samenleving, in je eigen leven. Een aantal redenen waarom, die onderling innig verbonden zijn.

1. Rituelen helpen ons herinneren

In een leven dat snel, gefragmenteerd, digitaal en oppervlakkig is, bieden rituelen ons herinnering. Een goed ritueel is namelijk nooit zomaar een ritueel, maar vertegenwoordigt een grotere waarheid. Het ritueel van het avondmaal herinnert ons aan het offer van Jezus. Een ritueel als vrijdag patatdag draait vaak om de gezelligheid als gezin of het vieren van het begin van het weekend.

Rituelen in de kerk, samenleving of voor ons persoonlijk helpen ons, als ze bewust worden uitgevoerd, te kijken naar de grotere waarheid waar ze ons aan herinneren. Veel van ons leven is gefragmenteerd, omdat we overal wat vandaan plukken. Rituelen ter herinnering brengen ons terug in een groter geheel en geven samenhang.

2. Rituelen geven ritme en houvast

Het sabbatsmaal voor Joden op de vrijdagavond, het begin van de sabbat, is niet alleen een ritueel dat aan veel geschiedenis herinnert. Het is een ook markering in de week. Een punt in de week waarin de rust intreedt.

Hetzelfde geldt voor een avond- of ochtendritueel. Een kind gaat lekkerder slapen als het elke keer hetzelfde ritueel doormaakt voor het naar bed gaat: tandjes poetsen, verhaaltje lezen, liedje zingen, dikke zoen en slapen. Ook zelf slaap je lekkerder als je een vast avondritueel hebt.

Zo’n overgangsritueel helpt ook echt die overgang te maken naar het nieuwe deel, of dat nu de sabbat is of een goede nachtrust. Kerkelijke rituelen rond het kerkelijk jaar doen hetzelfde: de overgang naar weer een nieuwe periode markeren. Ze geven ritme in de dag en houvast in het leven.

3. Rituelen dwingen tot een ander tempo

Onze ochtendkoffie is hier een voorbeeld van. Melk kloppen en koffie zetten dwingen ons tot een moment van rust, tot een ander tempo. Een kind op bed leggen doe je meestal niet even snel. En hoe vaak vinden we feestdagen niet vooral een onderbreking van onze werkweek?

In zekere zin staan rituelen, zeker als ze al lang bestaan, buiten de tijd. Dat is precies de reden waarom we ze in stand houden. Ze behouden herinneringen aan grotere waarheden, geven ritme en zijn een tegenwicht voor de snelheid van nu.

Deze drie eigenschappen maken rituelen heilzaam en daarom goed om je aan te houden. Of het nu rituelen zijn die je zelf bedenkt of die eeuwenoud zijn.

Heb jij ook rituelen in je dag of week?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *