Matthijs den Dekker

Stel vragen, zoek God, reis mee. Verhelder je blik. | Een blog sinds 2013

Neon sign Closed

Bouw je eigen sekte in 8 simpele stappen

4 reacties

Het woord sekte roept negatieve associaties op. Wetenschappelijk gezien is dat niet helemaal correct, maar toch: bij een sekte heb ik het idee van een gesloten, benauwde en manipulatieve groep mensen.
Ik sprak laatst iemand die jaren geleden uit een sekte gestapt is en met veel moeite haar eigen christelijk geloof en vertrouwen op God weer gevonden had. Haar man had er een intrigerende uitspraak over:

“Als je als kerk wilt weten hoe je een open plek kunt zijn, moet je kijken naar de eigenschappen van een sekte en het tegenovergestelde doen.”

Wij weten wat God wil

Er zijn veel definities van het woord sekte, dat in essentie slechts een woord is voor een afwijkende geloofsgemeenschap. Sommige sektes worden gekenmerkt door wat genoemd wordt ideologisch totalisme, oftewel het idee: wij zijn de enigen die weten wat God wil. Een sekte van het enge soort dus. De psychiater Robert Jay Lifton gaf 8 breed aanvaarde eigenschappen van een sekte die gekenmerkt wordt door ideologisch totalisme (uit: Schnabel, Paul (2007) ‘Tussen stigma en charisma’, blz 222-224).

Voor iedereen die een sekte wil bouwen waarin je zelf de grote leider bent en de rest doet wat jij wilt, hieronder 8 handvatten voor je sekte. Voor iedereen die liever een open kerk bouwt waar mensen in vrijheid zichzelf kunnen zijn, ook wat praktische handreikingen.

1. Milieu Control

Zorg dat je complete zeggenschap hebt over de omgeving van de volgelingen, waarbij alle ongewenste invloeden weggefilterd worden. Jouw systeem moet volledige controle over de omgeving van je volgelingen hebben, anders ben je ze zo kwijt.

Voor de kerkbouwer: Sta open voor andersdenkenden, dingen die je geloof tegenspreken of misschien aan het wankelen brengen. Als het overeind blijft, wordt je er sterker van, als het wegvalt, is het goed dat je het kwijt bent. Stimuleer dit in jezelf en in anderen.

2. Mystical Manipulation

Jij bent de leider, jij hebt gelijk. Jouw directe relatie met God geeft je immers het recht op totale geoorzaamheid. Het doel heiligt alle middelen, kritiek is niet mogelijk. Verzin af en toe iets absurds, gevaarlijks of tegenstrijdigs om dit in je volgelingen te testen.

Voor de kerkbouwer: Durf vragen te stellen en zelf na te denken over wat je hoort. Heb als leider oor voor wat er bij anderen leeft en stimuleer opbouwende kritiek. Leer anderen wat het betekent om naar God te luisteren. Niemand heeft de waarheid in pacht.

3. The Demand for Purity

Alles is zwart-wit, waarbij wit jouw eigen leer is. Daar hebben je volgelingen zich aan te houden, zo niet, dan schieten ze tekort. Het is goed om ze dat duidelijk te maken. Schuld- en schaamtegevoelens zijn je vriend.

Voor de kerkbouwer: Je hoeft er nog niet te zijn om bij de kerk te horen, de kerk is juist een plek waar mensen steun krijgen in hun reis naar heelheid. Durf het goede te zien in slechte mensen en accepteer anderen zoals ze zijn.

4. The Cult of Confession

Je moet natuurlijk wel wat met al die schuld- en schaamte gevoelens doen. Het individu is eigendom van jouw systeem, er is geen eigenheid of zoiets. Het is dus goed fouten en degenen die ze gemaakt hebben publiekelijk verbaal af te straffen.

Voor de kerkbouwer: Het belijden van zonde is altijd goed, als je ze aan het licht brengt kun je er makkelijker mee stoppen. Laat dit echter vanuit de persoon zelf komen en gebruik het niet om iemand te veroordelen, maar om vrijheid te bieden.

5. The ‘Sacred Science’

Jouw leer is onfeilbaar, in al zijn schitterende mystiek, kromme logica en heimelijk irrationaliteit. Je sekte heeft de waarheid gevonden waarin alles kan worden verklaard en alles op weg is naar jouw hoge doel, vragen stellen is dus niet nodig.

Voor de kerkbouwer: Nogmaals: je hebt de waarheid niet in pacht. Het leven, de wereld en God zelf is op veel gebieden één groot mysterie. Sta open voor nieuwe ideeën en ervaringen, voor twijfel en onzekerheid. Mensen die overal een antwoord op hebben zijn irritant.

6. Loading the Language

Spreek zoveel mogelijk in termen van goed en kwaad, dat is lekker rechttoe rechtaan. Hou het echter zo abstract en vaag mogelijk, dan kun je steeds weer opnieuw die begrippen invulling geven die jou goed uitkomt.

Voor de kerkbouwer: Spreek duidelijke taal en wees genuanceerd in wat je zegt. Wat je zegt moet begrijpelijk zijn voor iedereen en de taal die je gebruikt moet mensen insluiten en niet buitensluiten. Je hebt niets te verbergen.

7. Doctrine over Person

Jouw leer is belangrijker dan het individu, je hebt er tenslotte lang over nagedacht. Als die twee niet samengaan is het duidelijk dat de persoon moet aanpassen, niet de leer. Het is trouwens jouw leer, dus voel je vrij je er stiekem niet aan te houden.

Voor de kerkbouwer: Het gaat om personen. Heb altijd ook voor de persoon, dit gaat voor juistheid van leer, doctrine of opvattingen. Die moeten nooit een reden zijn om mensen aan de kant te zetten. Hypocrisie is een schandvlek op de kerk.

8. The Dispensing of Existence

Het leven in jouw sekte is het enige leven dat er is, daarbuiten is alleen dood, angst of de grote afgrond van zonde en verloedering. Als je die angst zorgvuldig blijft cultiveren, zorg je dat je volgelingen je blijven gehoorzamen.

Voor de kerkbouwer: Ontdoe je van elk spoortje van wij-tegen-zij-gevoel. De buitenwereld is geen enge, boze plek waar iedereen compleet ontaard is. We zijn allemaal hetzelfde als we voor God staan, we hebben allemaal Jezus nodig en daarom zijn de mensen ‘binnen’ niet wezenlijk anders dan de mensen ‘buiten’.

Vraag: Welke kenmerken heeft een open kerk nog meer wat jou betreft?

(Fotocredit: Jeremy Brooks, creative commons)

4 thoughts on “Bouw je eigen sekte in 8 simpele stappen

  1. Goeie blog, ik had al lang het idee dat een sekte bouwen niet zo moeilijk is. Zeker niet wanneer je er wat extra spiritualiteit door doet.

  2. Wow, precies zoals het is. Eyeopener voor sekteleden??

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *