Matthijs den Dekker

Stel vragen, zoek God, reis mee. Verhelder je blik. | Een blog sinds 2013

Hoe je christenen uit andere culturen beter kunt begrijpen

Een reactie plaatsen

Waarom snappen mensen elkaar wereldwijd soms zo weinig? Hoe kunnen mensen uit verschillende culturen zo compleet langs elkaar heen praten, zonder dat ze het willen en zonder dat ze het doorhebben? Als lid van een internationale kerk is dat voor mij een belangrijke vraag. En omdat voor veel mensen de wereld steeds kleiner wordt is het voor iedereen een belangrijke vraag.

Er zijn veel boeken over geschreven over deze vraag en één daarvan vond ik erg goed. Roland Muller schreef een boek over schaamte en eer. Het sprak me aan omdat het een hele basale, maar bruikbare opdeling van de wereld geeft. Volgens Muller zijn er namelijk drie verschillende paradigma’s in de wereld te vinden: schuld/onschuld, schaamte/eer, angst/macht. Een paradigma is een denkkader, een manier om naar de wereld te kijken die vaak diep verankerd is en onbewust kleurt hoe we dingen zien.

 1. Schuld/onschuld

Mensen die in een cultuur met het paradigma schuld/onschuld leven, zijn vaak bezig met de vraag: Wat is juist? Doe ik iets goed, of doe ik het verkeerd? In dit paradigma worden dingen vaak gezien als goed of fout. Een leugentje om bestwil blijft een leugen en liegen is verkeerd. Als je iets niet wilt, zeg je nee. Dat vinden we eerlijk en duidelijk. Veel van de westerse wereld volgt dit paradigma. We zien het vaak in onze samenleving: er gebeurt iets en we willen weten wie er verantwoordelijk is. Wie heeft er een fout gemaakt en wie is hierin onschuldig?

2. Schaamte/eer

Het paradigma schaamte en eer gaat over de vraag: wat is eerbaar? Dat is een totaal andere manier van naar de wereld kijken dan mensen die redeneren in termen van schuld/onschuld. Hoe reageren anderen op wat ik doe en wat zegt dat over mijn status? In dit paradigma kan een leugen bijvoorbeeld heel eervol zijn. Als iemand je een vraag stelt die je niet weet, verzin je een antwoord, anders is het oneervol. Nee is geen optie. De mensen om je heen zijn erg belangrijk, omdat de samenleving uiteindelijk bepaalt wat eervol of oneervol is. Dit paradigma is zichtbaar in Midden-Oosterse en Aziatische samenlevingen.

3. Angst/macht

Angst en macht gaat over een paradigma waarin de vraag centraal staat: wie heeft de meeste kracht? Hoe meer macht en kracht, hoe minder bang je hoeft te zijn. Het zoekt eerder zijn toevlucht tot manipulatie, zowel geestelijk als spiritueel. Wie heeft de macht? Wie beheerst welke geesten of goden en heeft daarom macht? Het is een paradigma dat nog te vinden is in sommige culturen in Afrika.

Deze drie vormen komen niet zozeer strikt gescheiden in hun pure vorm voor. Elke cultuur heeft iets van alle drie en bovendien zijn culturen altijd in beweging. Als je beseft dat deze drie manieren van naar de wereld kijken er zijn, zul je ze echter regelmatig herkennen in wat er gebeurt.

Wat betekent dit voor ons, als christenen, als kerk?

We leggen vaak de Bijbel uit in ons eigen paradigma. We leggen dan de nadruk op het feit dat we schuldig zijn en dat Jezus onze schuld op zich genomen heeft. Dat heeft bijvoorbeeld een Arabier, die niet met schuld of onschuld bezig is, weinig te zeggen. Het spreekt hem meer aan dat Jezus onze schaamte opheft en ons een positie van eer geeft. Voor iemand die in een angst/macht-cultuur leeft heeft Jezus de dood overwonnen en is Hij de sterkste macht die overwint over het kwaad.

Dit is belangrijk omdat het ons helpt andere culturen in het algemeen te begrijpen, maar ook helpt het om ons geloof te verwoorden op een manier die anderen snappen. Bovendien snappen we christenen in een andere cultuur beter en storen we ons minder aan verschillen. Ik heb me bijvoorbeeld regelmatig opgewonden over de (in mijn ogen extreme) nadruk op wonderen en krachten die ik in Afrikaanse kerken tegenkwam. Nu snap ik dat beter.

Op deze blog schrijf ik veel over aanvaarding en over de breedte van Gods liefde. Inzichten zoals uit dit boek van Ronald Muller verbreden voor mij de blik op Gods genade en laat zien dat er meer over het evangelie te vertellen is dan onze schuld/onschuld-blik. En meer onderlinge aanvaarding, simpelweg omdat we anderen beter begrijpen… Ik zeg ja!

 

(Fotocredit: Anne Roberts, creative commons)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *