Matthijs den Dekker

Stel vragen, zoek God, reis mee. Verhelder je blik. | Een blog sinds 2013

Een cultuur van schaamte in de kerk is verwoestend

Een reactie plaatsen

Ik ben zestien en ik kniel op de vloer van mijn kamer. Ik heb gezondigd en schaam me kapot. Ik kan niet meer bidden, durf niet naar God toe en hoop dat het pijnlijke van mijn houding Hem enigszins tevredenstelt. Ik wil laten zien dat ik echt, echt wel veel spijt heb. Als ik het gevoel heb dat ik genoeg boetedoening gedaan heb, komt mijn relatie met God langzaamaan weer op peil.

Schaamte. Mijn schaamte hield me weg bij God. Daarmee is het een voorbeeld van hoe dodelijk schaamte is voor relaties. Relaties met mensen, maar ook met God. Brené Brown schrijft over het verschil tussen schaamte en schuldgevoel.

Persoonlijk maken

Volgens Brené Brown ligt het grote verschil tussen schaamte en schuldgevoel in het persoonlijk maken van wat er gebeurt.

  • Als je iets niet goed doet, zegt schuldgevoel: “Ik heb iets niet goed gedaan, wat stom dat ik dat doe.” Vaak zegt het dan ook: “Ik moet het goedmaken.”
  • Schaamte daarentegen maakt het persoonlijk en zegt: “Ik heb iets niet goed gedaan, wat stom dat ik zo ben, ik ben stom.” Vaak zegt het dan ook: “Ik moet zorgen dat anderen dit niet te weten komen.”

Het is belangrijk het verschil tussen schaamte en schuldgevoel te kennen. Schaamte drijft ons van de ander weg. We schamen ons en willen niet dat iemand ziet wie we zijn of wat we gedaan hebben. Schuldgevoel drijft ons naar de ander toe. We vinden het stom wat we gedaan hebben en willen het goedmaken of onze excuses aanbieden. Schaamte breekt af, schuldgevoel kan het begin van herbouw zijn.

Cultuur van schaamte

Waarom vind ik het belangrijk dit te delen? Omdat helaas op veel plekken het opwekken van schaamte aan de orde van de dag is. Omdat op die plekken schaamte gebruikt wordt om mensen te controleren en te manipuleren. Omdat bijna iedereen wel zo’n plek kent, waar een cultuur van schaamte heerst.

Omdat die plekken maar al te vaak ook kerken zijn.

Een cultuur van schaamte op je werk is verschrikkelijk. Een cultuur van schaamte in je kerk, de plek waar het over je diepste zelf gaat, is verwoestend.

Een andere nadruk

Christenen hebben een eeuwenlange traditie van benadrukken dat mensen slecht zijn en daarom Gods genade nodig hebben. Het is een nadruk die een cultuur van schaamte in de hand kan werken. Daarom pleit ik voor een andere nadruk.

Wat dacht je van deze nadruk? We zijn naar Gods beeld geschapen. De hele schepping, inclusief de mens, is gebroken. God herstelt dat uit liefde voor ons. Zonde, berouw en genade horen nog steeds in die boodschap. Het is echter het verschil tussen ‘ik ben zondig’, of ‘ik ben geliefd en zondig nog steeds’.

Terug naar de Matthijs op zijn knieën. Als schaamte dodelijk is voor relaties, is dat het ook voor je relatie met God. Het is een belangrijke aanwijzing voor een cultuur van schaamte in je kerk of geloof: Wat doet zonde met je relatie met God? Wil je je verbergen, durf je niet meer te bidden, vind je dat je eerst boetedoening moet doen? Of kun je gewoon weer naar God, omdat je weet dat Hij van harte vergeeft?

 

(Fotocredit: Suelen Pessoa, creative commons)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *