Matthijs den Dekker

Stel vragen, zoek God, reis mee. Verhelder je blik. | Een blog sinds 2013

Bijl als symbool voor hoop

Hoop is niet soft, hoop is een bijl

2 reacties

Femke Halsema heeft mij weer opnieuw de kracht van hoop laten zien. Wat mij betreft moet hoop voorin de etalage van het christelijk geloof staan. Hoop doet namelijk leven en er is niemand die zo’n sterke fundering legt voor hoop (en voor leven) als Jezus.

Toch heeft het ook een slechte naam. Hoop is naïef, passief en soft. Hopen doe je als je het allemaal niet meer zo weet of als het je zelf allemaal niet meer zo lukt. ‘We kunnen nu alleen nog maar hopen’. Des te interessanter om te lezen wat een niet-gelovige politica als Femke Halsema erover schrijft.

Er is hoop

Begin dit jaar schreef Femke Halsema het essay voor de Maand van de Filosofie 2018. Een dun boekje getiteld ‘Macht en verbeelding’ (hier te koop). Daarin schrijft ze, andere boeken citerend:

“Het is belangrijk om te zeggen wat hoop niet is, schrijft Rebecca Solnit in het prachtige boekje Hope in the Dark. Het is niet het geloof dat alles zomaar en als vanzelf goed zal komen. […] Hoop is ook niet een lot uit de loterij dat toevallig bij jou – de geluksvogel – terechtkwam. Hoop is een bijl, zegt ze, waarmee je in geval van nood een deur openbreekt.”

“Maar, voegt Solnit daaraan toe, dat kunnen we alleen als we onze geschiedenis kennen en weten wat we in het verleden al veroverd hebben. ‘Herinnering produceert hoop zoals geheugenverlies wanhoop produceert’, citeert ze de theoloog Walter Brueggemann.”

Dit raakte me, het besef dat hoop inderdaad een krachtig wapen is. Dat het niet aanzet tot afwachten, maar tot actie. Tot het openbreken van de deur.

Want Jezus Christus leeft

Hoop is, wat Halsema betreft, geworteld in twee dingen: herinnering en verbeelding. Door naar de geschiedenis te kijken zien we hoe ver we al gekomen zijn. Het geeft hoop voor de toekomst. Die hoop heeft verbeelding nodig: creativiteit om oplossingen te bedenken voor problemen die onoverkomelijk lijken. Vervolgens gebruikt hoop macht (als een neutraal woord; invloed) om die kant op te gaan.

Ik zou zeggen dat hoop voor christenen geworteld is in drie dingen: belofte, herinnering en verbeelding. Er is hoop, want Jezus Christus leeft. De belofte van God van het doorbreken van zijn Koninkrijk, van een herstel en make-over van deze wereld. Dat maakt de hoop van het geloof extra krachtig.

Soms bekruipt mij het gevoel dat ook de hoop van christenen vooral passief is. Afwachtend. We wachten op God, hij komt redden. Wij zijn de prinses in nood en in onze torenkamer wachten we op de ridder die de draak kan verslaan. Gevoed door een te letterlijke uitleg van Openbaringen geloven we dat alles alleen maar slechter kan worden en verschansen we ons tegen de wereld. Tot God komt en alles goed maakt.

Herinnering en verbeelding

Daarom raakte het stuk van Femke Halsema me zo. Hoop is niet soft en niet passief. Die basis die zij ziet, herinnering en verbeelding, blazen ook christelijke hoop leven in. Als we ons herinneren wat God gedaan heeft, geeft dat hoop. Als we terugkijken en zien hoe Gods Koninkrijk gebouwd werd door mensen die daar hun ziel en zaligheid inlegden, is duidelijk dat de hoop voor de toekomst is gebaseerd op het samenspel tussen mens en God.

En dan komt verbeelding erbij. Niet als naïeve fantasie, maar als creativiteit, scheppingskracht. De kracht van het hoofd om samen met het hart nieuwe dingen te zien en te bedenken. De creativiteit van God om nieuwe dingen te scheppen heeft hij doorgegeven aan ons. Wij maken, omdat Hij ons gemaakt heeft.

God maakt uiteindelijk alles nieuw, niet wij. Maar wij zijn wel degene die hoopverleners zijn. Die geroepen zijn om deuren voor anderen op te breken. Met de kracht van hoop die voortkomt uit de belofte van God, uit het herinneren van wat er al bereikt is (en al volbracht is!) en uit een hemelse creativiteit voor steeds weer scheppen en herscheppen. Die hoop mag best nog een extra spotlight krijgen in de etalage van het christelijk geloof.

(Fotocredit: Dan Edwards)

2 thoughts on “Hoop is niet soft, hoop is een bijl

  1. Hoopverleners….das een mooi woord!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.