Matthijs den Dekker

Stel vragen, zoek God, reis mee. Verhelder je blik. | Een blog sinds 2013

Op weg naar een groene horizon

Gedoogd of geliefd: een totaal ander (sacramenteel) wereldbeeld

3 reacties

Als ik niet opval, mag ik blijven.
Als ik niet opval, mag ik blijven.
Als ik niet opval, mag ik blijven.
Zo zat ik jarenlang in een hoekje van Gods Koninkrijk mijn best te doen om goed te zijn. Dan zou ik immers niet opvallen. En dan mocht ik blijven. Als ik wel op zou vallen (door bijvoorbeeld iets verkeerds te doen) zou God ontdekken dat ik er was en zou ik eruit geschopt worden. Het woord dat ik later op dat gevoel kon plakken was ‘gedoogd’. Ik verlangde naar me geliefd voelen, maar voelde me gedoogd. Ik schreef eerder al een blog over gedoogd en geliefd.

Onlangs las ik een blogserie van Johan Klein Haneveld die dat gevoel van gedoogd en geliefd en het verschil daartussen in nieuwe termen wist te vatten. Johan Klein Haneveld is bekend als schrijver van een aantal boeken en stijgt de laatste tijd sterk op mijn lijstje van bloghelden.

Transactie of sacrament

Wat hij beschrijft zijn twee manieren om naar de werkelijkheid te kijken, om naar geloven en onze relatie met God te kijken: transactioneel of sacramenteel.

  • Het transactionele wereldbeeld gaat uit van transacties: voor wat hoort wat. Het is het wereldbeeld waarin geloven wordt gezien als transactie: als ik dit doe, zal dit zo zijn. Als ik iets doe, zet dat iets anders in werking. Een versimpeld voorbeeld: Ik probeer als goed mens te leven, omdat ik wil dat God van me houdt. Mijn actie (leven als goed mens) zet iets in werking (God houdt van mij).
  • Het sacramentele wereldbeeld gaat uit van sacramenten: symbolen van iets dat al werkelijkheid is. Het is het wereldbeeld dat over bepaalde dingen zegt: omdat dit zo is, doe ik dit. Wat ik doe, is een symbool van wat er al is. Om in hetzelfde voorbeeld te blijven: Ik probeer als goed mens te leven, omdat ik weet dat God van me houdt. Mijn actie (leven als goed mens) maakt zichtbaar wat er al die tijd al was (God houdt van me).

Toen ik hierover las was het of een flinke doos puzzelstukjes op hun plek viel. Mijn gevoel van gedoogd worden valt totaal binnen het transactionele denken. Ik moest mijn best doen, niet uit de toon vallen, goed en braaf zijn omdat ik bang was dat ik iets in werking zou zetten bij God waardoor ik er niet meer bij zou horen. Het was een transactie: ik doe mijn best en dan mag ik blijven. Als God iets deed of wilde, had dat altijd de lading van ‘Doe dit voor mij, dan hoor je er nog bij.’

Verlangen naar wat er al is bij God

Inmiddels ben ik op weg in het sacramentele wereldbeeld. Ik ben geliefd, dat is het uitgangspunt, en dingen die ik doe, of dingen die God doet, zijn een zichtbaar maken van die relatie. Ik wordt geraakt door het idee van sacramenteel geloven. Het roept een verlangen op om meer op zoek te gaan naar wat er al is bij God en hoe ik daar uiting aan kan geven. Ik snak naar de vrijheid en ontspanning die het oplevert. Ik kan eerlijker zijn tegen God, zonder angst er niet meer bij te horen. Ik durf Hem meer te vertrouwen, omdat ik weet dat het eindresultaat van mijn vertrouwen niet meer van mij afhankelijk is.

Het transactionele zit nog diep in me verankerd, zowel in mijn geloof als in hoe ik vaak onbewust in relaties sta. Ik ben een beginneling. Ik schrijf hierover, terwijl ik zelf nog maar nauwelijks besef wat het allemaal voor mij kan betekenen. Het wordt onderdeel van mijn zoektocht naar God, naar Jezus. Het zal dus ongetwijfeld terugkomen in mijn blogs. Ik zet kleine stapjes in dit nieuwe gebied, samen met God. Die nieuwe omschrijving ‘sacramenteel leven’ geeft voor mij woorden aan het verlangen dat begon met de overgang van gedoogd naar geliefd. Het zijn woorden van mooi vergezichten. Ik loop nog tussen transactionele heuvels, maar zie groener gras, helderder kleuren en weidser vergezichten in het verschiet.

 

(Fotocredit: Vladimir Agafonkin, creative commons)

3 thoughts on “Gedoogd of geliefd: een totaal ander (sacramenteel) wereldbeeld

  1. Mooi verwoord! Ja, ik vind het ook een heel mooie reis om op te zijn, die veel bevrijding brengt. Ik herken erg veel van jouw verhaal en jouw ervaringen. Ik deed ook heel erg hard mijn best om ‘goed’ te zijn zodat ik ‘door de beugel’ zou kunnen bij God. Maar van binnen voelde ik me steeds minder, veroordeelde ik me mezelf (ook als ik maar een beetje ‘niet volmaakt’ was), en ik was hard voor anderen. Nu ervaar ik eindelijk de vrijheid. Het is wel spannend, want er staat minder vast, het is niet gereglementeerd, en er is geen lijst met eisen en regels waar ik aan moet voldoen, maar ik wil geen andere weg meer gaan!
    Ik ga je blog volgen. Het is voor mij heel bemoedigend om anderen te ontmoeten met vergelijkbare ervaringen en een vergelijkbaar verlangen en passie!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *